Migren ve Baş Ağrısı

Baş Ağrım Var, Acaba Migren miyim?

Son 3 ay içerisinde en az iki kere baş ağrısı yaşamış ve ağrıları rahatsız edici olanlarda, "migren trait test" olarak bilinen bir test uygulanabilir. Migrenin en tipik özelliklerini kullanarak oluşturulmuş bu testte; 3 sorunun herhangi iki tanesi veya üçüne de "EVET" denilmesi durumunda %90 olasılıkla migrenlisiniz demektir.

1. Başağrınız sırasında kimi zaman bulantı ya da midede rahatsızlık yaşadınız mı?
2. Başağrısı sırasında hiç ışıktan rahatsız oldunuz mu?
3. Başağrınız nedeniyle en az bir gün işte, okulda ya da bir aktivitede kısıtlılık yaşadınız mı?

Migren Ağrısının Özellikleri Nelerdir?

Her migren hastasının ağrısı kendine özel olduğu gibi, her atak da birbirine benzemek zorunda değildir. Ancak genellikle migren ağrısı şu özelliklere sahiptir:

• Zonklayıcı özellikte
• Tek, bazen çift taraflı olabilen
• Hareket ve başın öne eğilmesi ile artan
• Işık, ses ve kokudan rahatsızlık hissinin oluşabildiği
• Mide bulantısı ve/veya kusmanın eşlik edebildiği
• Ağrı kesici alınmadığında minimum 4 saat, maksimum 72 saat sürebilen

Migrenin Farklı Türleri Var mıdır?

Migrenin farklı türleri bulunmaktadır. Temel olarak migren hastalığı ikiye ayrılır:

1. Klasik Migren (Auralı Migren)

Migren atağından önce (genellikle 5 ila 60 dakika önce) belirli bir noktayı görememe, ışıklı, renkli noktalar/haleler, dalgalı/kırık parıltılı çizgiler görme şeklinde görsel bir aura ile başlayan migren türüdür.

2. Aurasız Migren

Herhangi bir uyarıcı belirti olmadan başlayan, daha yaygın görülen migren türüdür.

Migren Atağı Önceden Tahmin Edilebilir mi?

Birçok migren hastası ataktan önce bazı belirtiler fark edebilir. Bu belirtiler prodrom dönemi olarak adlandırılır:

• Ruh halinde değişiklikler (sinirlilik, huzursuzluk)
• Esneme ve yorgunluk
• Boyun tutukluğu
• Aşırı yeme isteği veya iştahsızlık
• Konsantrasyon güçlüğü

Bu belirtileri tanımak, erken tedaviye başlamak için önemlidir.

Migrende Cinsiyet Özellikleri Nelerdir?

Migren, kadınlarda erkeklere göre yaklaşık 3 kat daha sık görülür. Bu fark özellikle hormonal faktörlerle ilişkilidir:

• Menstrüel migren: Adet döneminde östrojen düşüşüyle tetiklenen ataklar
• Gebelik: Bazı kadınlarda gebelikte ataklar azalır veya kaybolur
• Menopoz: Hormonal değişikliklerle atak sıklığında değişim
• Doğum kontrol hapları: Bazı hastalarda atakları tetikleyebilir

Migrende Ağrıyı Başlatan Nedir?

Migren ataklarını tetikleyen faktörler kişiden kişiye değişir. Yaygın tetikleyiciler şunlardır:

• Stres ve duygusal gerilim
• Uyku düzensizliği (fazla veya az uyku)
• Öğün atlama veya açlık
• Hava değişiklikleri
• Parlak ışık, gürültü, keskin kokular
• Alkol (özellikle kırmızı şarap)
• Bazı gıdalar (çikolata, peynir, işlenmiş gıdalar, MSG içerenler)
• Kafein (aşırı tüketim veya ani kesme)
• Hormonal değişiklikler

Migren ve Genetik Özellikler Nelerdir?

Migren güçlü bir genetik bileşene sahiptir. Ailede migren öyküsü olan kişilerde migren görülme olasılığı 2-4 kat daha fazladır.

• Ebeveynlerden birinde migren varsa, çocukta görülme riski %40
• Her iki ebeveynde de varsa, risk %75'e çıkar
• Bazı nadir migren türleri (hemiplejik migren) belirli genlerle doğrudan ilişkilidir

Aile öyküsü, tanı ve tedavi planlamasında önemli bir faktördür.