Bir Danimarka çalışmasında, sık epizodik gerilim baş ağrısı ve kronik gerilim baş ağrısı insidansı 1000 kişide 14.2 bulunmuştur. İnsidans kadınlarda erkeklere oranla 2,6 kat daha yüksektir. Yaşam boyu prevelansı %44-86 arasında değişir.
Risk faktörleri arasında kadın cinsten başka, düşük eğitim düzeyi, yetersiz uyku, fiziksel ve zihinsel yorgunluk ve depresyon yer alır. Hekime başvuru sıralamasında migrenden sonra gelir. Bunun nedeni, gerilim baş ağrılı hastaların daha az tıbbi yardım arama gereksinimi duymalarıdır.
Herhangi bir sekonder baş ağrısı gerilim baş ağrısının tanı kriterlerini karşılayabilir. Gerilim baş ağrısının yerleşimi çeşitlidir. Hastalar, çoğunlukla bütün başı sıkı bir bant varmış gibi saran bir ağrıdan yakınırlar. Buna karşılık, ağrı alında, başın veya boynun arkasında da hissedilebilir. Baş ağrısı genellikle bilateral yerleşim gösterir ve karakteri çoğunlukla zonklayıcı olmayan tipte sıkıştırıcı, basıcı özellik taşır.
Hastaların pek çoğunda baş ağrısı orta şiddette geçmez, günlük fiziksel aktivitelerle şiddetlendiği pek görülmez.
Gerilim baş ağrısına ışıktan rahatsız olma, bulantı ve/veya kusma gibi belirtilerin eşlik etmesi beklenmez. Bu nedenler “belirtisiz baş ağrısı” olarak anılır. Baş ağrısı sırasında sesten rahatsız olduğunu söyleyen hastalar bulunabilir.
Ayda 15 günden az ortaya çıkan gerilim baş ağrısı epizodik, ayda 15 veya daha fazla sayıda günde ortaya çıkan ve en az 3 aydır devam eden gerilim baş ağrısı kronik olarak kabul edilir.
Epizodik gerilim baş ağrısı tanısı alan bazı hastalarda aurasız migren, kronik gerilim baş ağrısı tanısı alan bazı hastalarda da kronik migren tanısı geçerli olabilir Alt kategorilerin belirlenmesinde önemli olan perikranyal kas duyarlılığını belirlemek için palpasyon tekniği kullanılır. Tedavi ilaçlı, ilaç dışı ve girişimsel tedavi olarak ayrılır.
Önleyici Tedaviler
Gerilim baş ağrısı için önleyici tedaviler şu durumlarda gerekir:
- Hastada iki günden daha sık ortaya çıkıyorsa,
- Baş ağrısı süresi 4 saatten uzunsa,
- Günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlılığa yol açıyorsa,
- Atak tedavisi ilaçlarının aşırı kullanımı varsa,
- Atakta kullanılan ilaçlara duyarlılık veya kontraendikasyon mevcutsa
Sonuç
Sinirsel baş ağrısı olarak da bilinen gerilim baş ağrısı, başın tümünde hissedilen ancak çoğunlukla enseden başlayan, hafif şiddetli, sıkıştırıcı/künt vasıfta, bulantı ya da kusmanın eşlik etmediği, hareketle artış göstermeyen, migren ağrılarına göre çok daha kısa sürebileceği gibi, haftalar, aylar ve bazen yıllar boyunca aralıksız sürebilecek özelliktedir.
Gerilim tipi baş ağrısı ve stresle tetiklenebilen migren atakları sıklıkla karıştırılabilir. Ancak hekime başvuru oranı düşük bir ağrı tipidir.
